Burgerlijk huwelijk België: documenten voor de gemeente, stap voor stap
Samenvatting van het artikel
Uitgebreide lijst met documenten die je aan de gemeente moet bezorgen voor een burgerlijk huwelijk in België: wettelijke timing, Belgische en buitenlandse gevallen, legalisatie en apostille.
Samenvatten met AI
Het huwelijksdossier bij de gemeente is zelden het eerste waaraan je denkt als je wilt trouwen. Toch is het de enige stap zonder dewelke niets anders kan volgen: geen vrijzinnige ceremonie, geen feest, geen handtekening in het park van een kasteel. Zolang de gemeente je dossier niet heeft goedgekeurd, heeft je huwelijk geen officiële datum.
En dat is waar het ingewikkeld wordt. Elke Belgische gemeente past het Burgerlijk Wetboek op zijn eigen manier toe. Luik vraagt niet precies dezelfde documenten als Watermaal-Bosvoorde, dat niet hetzelfde vraagt als een dorp in Henegouwen. Als jullie beiden in België zijn geboren en ingeschreven in het rijksregister, rond je het dossier in twee weken af. Als één van jullie in het buitenland is geboren, reken dan op zo'n drie maanden.
Hier is de daadwerkelijke lijst, de wettelijke termijnen vastgesteld door de artikelen 63 tot 64 van het Burgerlijk Wetboek, de valkuilen die van gemeente tot gemeente verschillen, en de volgorde waarin je de stappen moet aanpakken als je in 2026 wilt trouwen zonder je trouwdatum uit te stellen.
Deze gids is gebaseerd op het Belgische Burgerlijk Wetboek (artikelen 63 tot 165 over het huwelijk), het officiële portaal belgium.be, de FOD Justitie en de pagina's burgerlijke stand van verschillende Waalse en Brusselse gemeenten. Het vervangt geen bezoek aan de dienst burgerlijke stand van je gemeente: de meest recente lijst vind je altijd daar.
Waarom het gemeentedossier eerder dan verwacht je aandacht verdient
De meeste koppels die we voorbij zien komen, arriveren twee kwartalen te laat bij de dienst burgerlijke stand. De reflex is om te denken "het burgerlijk huwelijk regelen we op het einde". Het is net andersom. Het burgerlijk huwelijk ontgrendelt de trouwdatum, en de trouwdatum ontgrendelt de feestzaal, de traiteur, en al de rest.
Een stedelijke gemeente zoals Brussel of Luik kan zes tot negen maanden van tevoren verzadigde tijdslots hebben voor de zaterdagen in mei, juni en september. Wachten met de gemeente bellen tot je de locatie hebt, is het risico nemen dat de schepen geen zaterdag meer vrij heeft binnen het tijdvenster van je trouwleverancier.
De volgorde die we koppels aanraden: bel de gemeente zodra je een geschatte trouwdatum hebt, vraag welke zaterdagen nog vrij zijn binnen het beoogde tijdvenster, blokkeer een tijdslot, en pas daarna begin je met het bezoeken van locaties. Voor de volledige chronologie hebben we dit gedetailleerd in onze trouwplanning maand per maand.
De wettelijke timing: tussen 6 maanden en 14 dagen vóór de trouwdatum
Het Belgische Burgerlijk Wetboek stelt twee strikte grenzen. Je kunt je huwelijksaangifte ten vroegste 6 maanden en 14 dagen voor de trouwdatum indienen, en ten laatste 14 dagen voor de trouwdatum. Daartussenin bevind je je in het wettelijke tijdvenster. Daarbuiten kan de gemeente jullie huwelijk niet voltrekken.
De termijn van 14 dagen is onverkort: dit is de oude termijn voor de "afkondiging van de huwelijksaangifte" die in 2000 werd afgeschaft en vervangen door deze formele aangifte. De gemeente moet de tijd hebben om je project te registreren, controleren en publiceren (in de praktijk, de bekendmaking in de hal van het gemeentehuis).
De te onthouden termijnen
Veel gemeenten vermelden een aanbeveling van 5 weken ervoor in hun reglement, en dat is eerlijk gezegd een betere leidraad. Dat geeft hen de tijd om een ontbrekend document op te vragen zonder dat je trouwdatum moet worden uitgesteld.
De basislijst voor twee Belgen geboren in België
Dit is het eenvoudigste scenario. Als jullie beiden in België geboren zijn en ingeschreven in het rijksregister, zal de ambtenaar van de burgerlijke stand het meeste rechtstreeks via het rijksregister opvragen. Je hoeft dan je geboorteakte, bewijs van nationaliteit, bewijs van woonplaats of attest van ongehuwde staat niet afzonderlijk meer in te dienen.
Concreet wordt er op het gemeentehuis bijna altijd gevraagd naar:
- Jouw identiteitskaart die nog geldig is (beide partners)
- Een bewijs van het adres van de ceremonie als je trouwt in een andere gemeente dan je woonplaats (zeldzaam, maar mogelijk als de gemeente het toelaat)
- Een kopie van de geboorteakte als de gemeente deze niet via het rijksregister kan opvragen (bij oude of nog niet gedigitaliseerde akten)
- De identiteit, geboortedatum en het adres van je getuigen (tussen 1 en 4 meerderjarige getuigen in totaal, per koppel)
De kosten voor deze procedure zijn nul als je in je woongemeente trouwt. Sommige gemeenten rekenen een "zaalbijdrage" aan voor felbegeerde zaterdagen (tussen 50 en 250 euro, afhankelijk van het geval), vaak doorgestort naar het gemeentehuis of een sociaal fonds.
Als jij (of je partner) in het buitenland geboren bent
Dit is het geval dat de meeste anticipatie vraagt. Bijna alles wat de gemeente automatisch opvraagt voor een in het rijksregister ingeschreven Belg, moet je zelf meebrengen, gelegaliseerd, vertaald, en voor de meeste documenten niet ouder dan 6 maanden.
Voorbeeldlijst voor een buitenlandse onderdaan die in België trouwt:
- Volledige geboorteakte (en niet zomaar een uittreksel), afgeleverd door het land van herkomst, gelegaliseerd of geapostilleerd afhankelijk van het land
- Attest van ongehuwde staat of huwelijksbevoegdheid (vaak "no impediment certificate" of "certificat de coutume" genoemd, afhankelijk van het land)
- Bewijs van nationaliteit (kopie paspoort of consulaire verklaring)
- Bewijs van woonplaats in België of van een gewoonlijke verblijfplaats van meer dan 3 maanden
- Indien gescheiden: kopie van de vorige huwelijksakte en het echtscheidingsvonnis, gelegaliseerd
- Indien weduwnaar/weduwe: overlijdensakte van de vorige partner, gelegaliseerd
- Beëdigde vertaling in het Nederlands, Frans of Duits voor elk document dat niet in een van deze drie talen is opgesteld
Mijns inziens is dit de situatie waarin je op voorhand een afspraak moet maken met de dienst burgerlijke stand, zonder volledig dossier, enkel om de exacte lijst te valideren die die specifieke gemeente vereist. Een verloren ochtend op het gemeentehuis is veel minder erg dan zes verloren ochtenden rennend achter een geweigerde apostille.
Legalisatie, apostille, beëdigde vertaling: de mechaniek
Drie woorden die constant terugkomen en voor verwarring zorgen. Hier zijn de korte definities.
De apostille is een administratieve vermelding, toegevoegd door de autoriteiten van het land van herkomst, die volstaat om je document geldig te maken in België. Dit betreft alle landen die de Conventie van Den Haag van 5 oktober 1961 hebben ondertekend: de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Turkije, Marokko, Tunesië, Rusland, Oekraïne, en honderd andere. Eén procedure in het land van herkomst, en je bent klaar.
De klassieke legalisatie is van toepassing op landen die Den Haag niet hebben ondertekend: twee stappen, het ministerie van buitenlandse zaken van het land van herkomst en vervolgens de Belgische consulaire post. Reken op 4 tot 12 weken, afhankelijk van het land.
CHÂTEAU DE WANFERCÉE
De beëdigde vertaling is de aanvullende stap. Elk document dat niet in het Nederlands, Frans of Duits is opgesteld, moet worden vertaald door een beëdigd vertaler die is ingeschreven in het nationaal register van beëdigd vertalers en tolken (online raadpleegbaar op de website van de FOD Justitie). Het originele document en de vertaling ervan worden afzonderlijk gelegaliseerd. Indicatieve kosten: 30 tot 60 euro per vertaalde pagina, en 20 euro voor de legalisatie.
Een klein, eerlijk gezegd nuttig detail: laat eerst apostilleren en dan pas vertalen. De vertaling heeft betrekking op het document en de apostille, dus het omgekeerde dwingt je om opnieuw te beginnen.
Speciale gevallen: gescheiden, weduwnaar/weduwe, gemeenschappelijk kind, buiten de EU
Enkele veelvoorkomende situaties die een extra document vereisen, zonder het dossier nodeloos ingewikkeld te maken.
Je bent gescheiden in België: niets aan te leveren. De echtscheiding is ingeschreven in het rijksregister, de gemeente kan dit inzien. Indien de echtscheiding in het buitenland is uitgesproken, moet het vonnis erkend worden (overschrijving in het Belgische register), wat meerdere maanden kan duren. Laat je gemeente of een notaris de procedure regelen.
Je bent weduwnaar/weduwe: overlijdensakte van de vorige echtgenoot, gelegaliseerd indien buitenlands. Geen wachttijd tussen het overlijden en het hertrouwen volgens het Belgische recht.
Je hebt een erkend gemeenschappelijk kind: er is geen wettelijke verplichting om iets aan te leveren voor het huwelijk. Maar veel koppels maken van de gelegenheid gebruik om de gezinssamenstelling bij te werken, dit is een goede gelegenheid.
Je bent een niet-EU-onderdaan met een kort verblijf: let op verdenkingen van schijnhuwelijken. De gemeente kan je dossier doorsturen naar het parket voor een grondig onderzoek. Duur: 2 tot 3 extra maanden. Dit is geen weigering, maar een verificatie, maar het stelt de mogelijke trouwdatum automatisch uit.
Om al deze varianten te anticiperen, is het raadzaam om een gecentraliseerd dossier bij te houden met kopieën, gescande originelen en de geldigheidsduur van elk document. Dit is precies het soort zaak waarvoor de interactieve WEWED checklist is ontworpen.
De afspraak op de gemeente en het ontvangstbewijs
De dag van het indienen van het dossier duurt zelden langer dan twintig minuten. De ambtenaar van de burgerlijke stand controleert elk document, laat je de huwelijksaangifte ondertekenen en overhandigt je een ontvangstbewijs. Bewaar dit document zorgvuldig: het bewijst dat de termijn van 14 dagen is ingegaan.
De gemeente hangt je trouwplannen officieel op in de hal (voorheen "afkondiging van de huwelijksaankondiging") gedurende minstens 14 dagen. Als iemand bezwaar wil maken, is dat binnen dit venster. In de praktijk zijn bezwaren in België zeldzaam, behalve in geval van documentfraude of een gemeld schijnhuwelijk.
Maak van deze afspraak gebruik om de laatste details van de grote dag af te stemmen: aantal getuigen, volgorde van handtekeningen, eventuele aanwezigheid van een trouwfotograaf in de trouwzaal, duur van het tijdslot (de meeste Belgische gemeenten reserveren 20 tot 30 minuten per koppel op zaterdagochtend).
Als je daarna een vrijzinnige ceremonie plant, is dit het juiste moment om het tijdstip met je voorganger te controleren. Belgische voorgangers zoals Ludwina van Mysa Events adviseren over het algemeen om voldoende tijd te voorzien tussen het verlaten van de gemeente en de aankomst op de locatie van de vrijzinnige ceremonie.
MYSA EVENTS
De burgerlijke trouwdag: wat de gemeente doet, wat ze niet doet
De ambtenaar van de burgerlijke stand leest de artikelen 212 tot 213 van het Burgerlijk Wetboek voor over de rechten en plichten van echtgenoten, vraagt jullie instemming, laat jullie het register ondertekenen en overhandigt jullie het trouwboekje. Dat is alles. Het is snel, feitelijk en eerlijk gezegd heel weinig personaliseerbaar.
De schepen die de bruiloft voltrekt, kan een korte toespraak houden, soms gepersonaliseerd als jullie hem of haar vooraf wat informatie over jullie geven. Maar reken er niet op dat de gemeente de emotie van jullie dag draagt. Daarvoor neemt de vrijzinnige ceremonie het stokje over, onmiddellijk erna of later op de dag. Om de timing tussen burgerlijk huwelijk, vrijzinnige ceremonie, receptie en trouwfeest correct af te stemmen, hebben we alle richtlijnen gebundeld in ons artikel over de trouwfotograaf en zijn rol in de chronologie van de grote dag.
Enkele kleine dingen die koppels verrassen:
- Je kiest je schepen niet zelf. Tenzij een uitdrukkelijk verzoek wordt aanvaard, is het de dienstdoende verkozenen op die dag.
- Het aantal aanwezige gasten in de zaal is beperkt (varieert per gemeente, vaak maximaal 30 tot 80 personen).
- Rijst, bloemblaadjes, confetti zijn in de meeste gemeentehuizen verboden (soms toegestaan bij de uitgang op het plein).
- Het trouwboekje wordt aan het einde overhandigd, tegen een kleine bijdrage in sommige gemeenten (15 tot 35 euro).
Centraliseer jullie hele trouwproces op één plek
Gemeentedocumenten, termijnen, trouwleveranciers, planning van de trouwdag: de interactieve WEWED checklist groepeert alles wat voor en na de gang naar de gemeente gedaan moet worden, met automatische e-mailherinneringen op belangrijke deadlines.
Start mijn WEWED-ruimte →Zodra het burgerlijk dossier is afgerond, nemen twee stappen het over: de juiste locatie vinden en de chronologie vastleggen. Wat de locatie betreft, biedt onze selectie van kastelen om te trouwen in Wallonië een goede basis, en het kostenoverzicht per post in 2025-2026 helpt bij het kaderen van de keuzes. Voor kleinere formaten, zie de gids intiem huwelijk met 30 gasten.
Je kunt ook de lijst van Belgische trouwleveranciers doornemen, of je trouwplanning uur per uur vastleggen.
En jij, heeft jouw gemeente jou een onverwacht document gevraagd in de lijst? Terugkoppeling uit de praktijk interesseert ons. 👇
Veelgestelde vragen over het dossier burgerlijk huwelijk in België
Wat zijn de minimale documenten die nodig zijn voor een burgerlijk huwelijk in België?
Voor twee Belgen die geboren en ingeschreven zijn in het Rijksregister, zijn dat de identiteitskaart en de identiteit van de getuigen. De gemeente haalt de rest (geboorteakte, bewijs van ongehuwde staat, nationaliteit, woonplaats) rechtstreeks op via het Rijksregister. Voor een buitenlandse onderdaan moet hieraan een volledige geboorteakte, een bewijs van ongehuwde staat, een bewijs van nationaliteit en woonplaats worden toegevoegd, dit alles gelegaliseerd of geapostilleerd en indien nodig vertaald.
Hoe lang voor het trouwen moet het dossier bij de gemeente worden ingediend?
Het Belgisch Burgerlijk Wetboek stelt een strikt venster vast: minimaal 6 maanden en 14 dagen voor de datum, uiterlijk 14 dagen ervoor. De meeste gemeenten raden echter minimaal 5 weken van tevoren aan, om voldoende tijd te hebben om een ontbrekend document op te vragen zonder de datum te hoeven verplaatsen.
Hoeveel kost een burgerlijk huwelijk in België?
De viering zelf is gratis in je woonplaats. Sommige gemeenten rekenen een zaalbijdrage van 50 tot 250 euro voor de zeer gewilde zaterdagslots. Het trouwboekje kost soms tussen 15 en 35 euro. Voor een koppel met buitenlandse documenten, reken daarbovenop 20 euro per legalisatie, ongeveer 30 tot 60 euro per pagina beëdigde vertaling, en de kosten voor de apostille van het land van herkomst.
Kun je trouwen in een andere gemeente dan je woonplaats?
Ja, dat is mogelijk, maar niet automatisch. Je moet een aanvraag indienen bij de gemeente waar je gedomicilieerd bent (die verantwoordelijk blijft voor de aangifte), en de goedkeuring krijgen van de gemeente waar je wilt vieren. Sommige zeer populaire Belgische gemeenten (Brussels, Luik, centrum van Namen) beperken de toegang tot hun zalen tot bewoners.
Wat is het verschil tussen apostille en legalisatie?
De apostille is een vereenvoudigde procedure voorzien door het Haags Verdrag van 1961: één enkele administratieve vermelding in het land van herkomst volstaat. De klassieke legalisatie is de procedure voor niet-verdragsluitende landen: deze vereist twee stappen (autoriteit van het land van herkomst en vervolgens de Belgische consulaire post). De kosten bedragen in beide gevallen 20 euro per document, maar legalisatie kan 4 tot 12 weken duren.
Hoeveel getuigen zijn er nodig voor een Belgisch burgerlijk huwelijk?
Het Belgisch Burgerlijk Wetboek legt geen minimum aantal getuigen op voor de burgerlijke ceremonie sinds de hervorming van 2014. Je kunt trouwen zonder getuigen, of er 1, 2, 3 of 4 hebben (maximaal 4 in totaal voor het koppel). De getuigen moeten meerderjarig zijn en een geldig identiteitsbewijs kunnen voorleggen. Hun identiteit wordt opgenomen in de trouwakte.
Artikel gebaseerd op het Belgisch Burgerlijk Wetboek (artikelen 63 tot 165 over het huwelijk), het officiële portaal belgium.be, formaliteiten van het huwelijk, de FOD Justitie (legalisatie van documenten), de FOD Buitenlandse Zaken (apostille en legalisatie) en de pagina's burgerlijke stand van de gemeenten Luik, Brussels, Doornik en Watermaal-Bosvoorde. De aangegeven termijnen en kosten zijn schattingen waargenomen in april 2026, te bevestigen bij je gemeente.
