Naamswijziging na het huwelijk in België: wat er écht verandert (en wat niet)
Samenvatting van het artikel
In België verandert je familienaam niet door het huwelijk. Gedragen naam, identiteitskaart, paspoort, naam van de kinderen, gemengde koppels: de duidelijke en onderbouwde gids.
Samenvatten met AI
In films tekent de bruid “Mevrouw Zo-en-zo” de dag na de bruiloft. Dan trouw je in België, en niemand op de gemeente vraagt je welke naam je wilt dragen. Dat is normaal: de vraag stelt zich niet.
De naamswijziging na het huwelijk bestaat niet in het Belgisch recht. Je behoudt de naam van je geboorteakte, je partner behoudt de zijne, en de huwelijksakte verandert daar niets aan. Wat je wel kunt doen, is de naam van de ander dagelijks gebruiken. Wat je niet kunt doen, is die naam op je identiteitskaart laten verschijnen.
Dit artikel beschrijft het Belgische kader voor Belgen die in België wonen. Als een van jullie een andere nationaliteit heeft, is het soms de wet van die nationaliteit die van toepassing is: raadpleeg de burgerlijke stand van je gemeente.
Wat de Belgische wet zegt: de naam blijft ongewijzigd
In België wordt de naam bij de geboorte vastgelegd en wijzigt deze enkel via een specifieke procedure, waarvan het huwelijk geen deel uitmaakt. De FOD Buitenlandse Zaken formuleert het zonder omwegen: het huwelijk heeft geen invloed op de naam van de echtgenoten, en houdt niet in dat de vrouw de naam van de man aanneemt, in tegenstelling tot veel andere landen.
De huwelijksakte vermeldt dus de twee echtgenoten onder hun geboortenaam. Identiteitskaart, belastingen, ziekenfonds: alles blijft doorlopen met de naam die je altijd hebt gehad. Niets te tekenen, niets te betalen. De naamswijziging na het huwelijk, in Franse of Amerikaanse zin, heeft hier geen equivalent.
En eerlijk gezegd, dat is goed nieuws: geen kaarten opnieuw aanvragen, geen dossier bij de bank. Dit geldt voor iedereen, vrouw, man, homokoppel, en ongeacht je huwelijksstelsel. Huwelijkscontract of niet, de kwestie van de naam staat hier los van.
De gebruiksnaam: wat dagelijks wordt getolereerd
LV PHOTOGRAPHE
Niets belet je om je voor te stellen onder de naam van je partner. “Marie Dupont-Janssens” tekenen, “familie Janssens” op de bel graveren: dat is de gebruiksnaam, getolereerd in het dagelijks leven zolang het huwelijk duurt.
Maar getolereerd betekent niet erkend. Zodra een document iets bindt (contract, notariële akte, kredietdossier), moet de naam van je identiteitskaart daarop staan. Punt.
De klassieke valstrik: de vlucht voor de huwelijksreis boeken op naam van de partner. Het paspoort zegt iets anders, de maatschappij weigert het instappen. Tickets, rekeningen, verzekeringen: enkel de naam op je identiteitsdocumenten.
Identiteitskaart, paspoort, bank: wie accepteert wat
De naam van de partner, document per document
De vermelding op pagina 4 van het paspoort is geen naamswijziging: het is een notitie die aangeeft dat je de echtgenoot of echtgenote bent van die persoon, vooral nuttig voor Belgen die wonen in landen waar de gehuwde naam de norm is. Wat de bank betreft, het accepteren van een omschrijving “echtgenote Janssens” valt onder een intern beleid: de rekening zal hoe dan ook op de officiële naam staan.
De naam van jullie kinderen: de échte keuze die je moet maken
De enige échte beslissing met betrekking tot de naam wordt genomen bij de geboorte van het eerste kind. Sinds de hervorming van 2014 kiezen de ouders vrij: de naam van de vader, die van de moeder, of de twee samengevoegd in de volgorde die ze willen (artikelen 335 en 335ter van het vroegere Burgerlijk Wetboek).
Twee regels om te weten. De keuze die voor het eerste kind wordt gemaakt, geldt voor de hele broertjes en zusjes. En bij onenigheid krijgt het kind de dubbele naam in alfabetische volgorde (wet van 25 december 2016, nadat het Grondwettelijk Hof de regel had vernietigd die automatisch de naam van de vader gaf).
Naar mijn mening is dat wat je als koppel moet bespreken voor het huwelijk, veel meer dan de gebruiksnaam. Een kind "Dupont Janssens" kan slechts één van zijn twee namen doorgeven.
De overdracht van de naam hangt niet af van het huwelijk. Een koppel in wettelijke of feitelijke samenwoning dat het kind erkent, heeft precies dezelfde opties.
Officieel van naam veranderen: de procedure
Sommige koppels willen dezelfde wettelijke naam dragen. Dat kan, maar het verloopt via de algemene procedure, niet via het huwelijk: er bestaat geen vereenvoudigde of versnelde naamswijziging na het huwelijk.
De aanvraag gebeurt bij de FOD Justitie, op basis van de wet van 15 mei 1987 betreffende namen en voornamen. De naamswijziging is geen recht maar een gunst toegekend bij koninklijk besluit, om ernstige redenen. Getrouwd zijn is op zich geen reden. Een registratierecht is verschuldigd (ongeveer 140 EUR op het moment van schrijven, te controleren op justitie.belgium.be), en de termijnen worden in maanden gerekend, vaak meer dan een jaar.
Eerlijk gezegd, als je enige motivatie is om de naam van je partner te dragen: behoud je wettelijke naam, gebruik de gebruiksnaam en kies een gemeenschappelijke naam voor de kinderen.
Gemengde koppels en Belgen in het buitenland: de nuance
Volgens StatBel betrof ongeveer een kwart van de trouwdagen die in België in 2024 werden gevierd een partner met een andere nationaliteit. Voor deze koppels kent de regel uitzonderingen: de naam wordt beheerst door het recht van de nationaliteit, niet door dat van het land waar men trouwt.
Een buitenlandse partner kan zijn naam laten wijzigen door zijn eigen nationale wet. En sinds 1 januari 2018 kan een Belg die in het buitenland woont op het moment van het huwelijk, onder voorwaarden, in België de daar verworven huwelijksnaam laten erkennen. In alle gevallen beslist alleen België over je naam in het Belgisch recht: neem contact op met de burgerlijke stand van je gemeente vóór het huwelijk, met de akten in de hand. Dat geldt ook voor een bruiloft in het buitenland vanuit België.
Trouwkaart, post, netwerken: beheren zonder je het leven moeilijk te maken
AIMANT
Op de trouwkaart blijft de gangbare Belgische formule "Marie en Thomas", alleen de voornamen. Papeterie-ateliers uit Wallonië, zoals Aimant in Ciney, zien steeds minder "Meneer en Mevrouw Janssens" op de kaarten.
Voor de post, zet beide namen op de brievenbus en houd je wettelijke naam zichtbaar, anders kan een aangetekende brief je nooit bereiken. Als je je professionele naam wijzigt, waarschuw dan je HR: het loonfiche blijft op de naam van de eID.
Het burgerlijk huwelijk, dat is een dossier voor het een bruiloft is
Documenten verzamelen, termijnen respecteren, en dan de échte voorbereidingen: centraliseer alles op één plek, met een interactieve checklist en e-mailherinneringen voor elke deadline.
Mijn koppelruimte openen →De naam is het enige punt van je huwelijk waar de Belgische wet je vraagt om niets te doen. Maak er gebruik van, en steek die tijd in het burgerlijk huwelijksdossier of in de twaalfmaandenplanning die aan de grote dag voorafgaat.
En jij, houden jullie elk jullie naam, nemen jullie een gemeenschappelijke gebruiksnaam aan, of hebben jullie al een beslissing genomen voor de kinderen? 👇
Veelgestelde vragen over de naam na het huwelijk in België
Neemt de vrouw de naam van haar man aan in België?
Nee. In België heeft het huwelijk geen enkele invloed op de familienaam. Elke echtgenoot behoudt de naam van zijn geboorteakte op alle officiële documenten, inclusief de huwelijksakte en de identiteitskaart.
Wat is de gebruiksnaam na het huwelijk?
Het is het gebruik van de naam van je echtgenoot in het dagelijks leven, bijvoorbeeld op de bel of in een e-mailhandtekening. Dit wordt gedoogd, maar heeft geen enkele juridische waarde: contracten, vliegtickets en officiële documenten vermelden altijd jouw officiële naam.
Kan de naam van de echtgenoot op de Belgische identiteitskaart vermeld worden?
Nee, dat is niet mogelijk op de eID. Op het Belgisch paspoort kan de naam van de echtgenoot op pagina 4 vermeld worden, op aanvraag. Dit is geen naamsverandering, enkel een vermelding.
Wat is de officiële procedure om van familienaam te veranderen in België?
Een aanvraag bij de FOD Justitie, op basis van de wet van 15 mei 1987. Een naamsverandering is een gunst die bij koninklijk besluit wordt toegekend op grond van ernstige motieven, met een registratierecht en lange termijnen. Het huwelijk alleen is geen voldoende motief.
Welke familienaam krijgen de kinderen van een getrouwd koppel?
De ouders kiezen de naam van de vader, die van de moeder, of de twee namen achter elkaar in de volgorde van hun keuze. Deze keuze geldt voor alle broers en zussen. Bij onenigheid krijgt het kind de dubbele naam in alfabetische volgorde.
Wat gebeurt er als mijn echtgenoot een andere nationaliteit heeft?
De naam volgt de wet van de nationaliteit van elke persoon. Een buitenlandse echtgenoot kan dus van naam veranderen volgens zijn of haar eigen wet. Een Belg die in het buitenland woont, kan onder voorwaarden ook een daar verworven echtelijke naam laten erkennen. Informeer je bij je gemeente vóór het huwelijk.
Bronnen: FOD Buitenlandse Zaken (afstamming en naam in Belgisch recht), FOD Justitie (van naam veranderen, toekenning van de familienaam), belgium.be, Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen en StatBel (huwelijken 2024). De observaties over het gebruik zijn gebaseerd op onze marktanalyse. Dit is geen juridisch advies.